Suriye’de sahadaki dengeler yeniden hareketlenirken, ülkenin kuzeyinde varlık gösteren YPG/Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDF) geleceği bir kez daha bölgesel gündemin merkezine oturdu.
Halep çevresinde yaşanan çatışmalar, Şam yönetimiyle yürütülen entegrasyon görüşmeleri ve Washington’dan gelen son mesajlar, “YPG varlığını sürdürecek mi, Suriye ordusuna nasıl entegre edilecek, ABD bu yapıyı koruyor mu?” sorularını yeniden gündeme taşıdı.
Sahada ne oluyor?
Ocak ayı itibarıyla Halep’in kuzey mahallelerinde yaşanan güvenlik gerilimleri, Mart 2025’te ilan edilen entegrasyon çerçevesinin hâlâ kırılgan olduğunu gösterdi. Suriye güvenlik güçleri ile YPG/SDF unsurları arasında zaman zaman tırmanan çatışmalar, sivillerin güvenliği ve yerel idarenin kontrolü açısından risk yaratıyor. Sahadaki tablo, tarafların “tek devlet–tek ordu” ilkesi etrafında ortak bir uygulama planı üzerinde uzlaşamadığını ortaya koyuyor.
Sahadan gelen son bilgiler, YPG/SDF unsurlarının Halep şehir merkezinden büyük ölçüde çekildiğini, ancak bazı silahlı unsurların hâlen kent içinde kaldığını gösteriyor. Güvenlik kaynakları ve yerel tanıklıklara göre, bu unsurların bir bölümünün sivil yerleşim alanlarında gizlenerek varlığını sürdürdüğü değerlendiriliyor. Bu durum, şehirde tam bir güvenlik kontrolünün henüz sağlanamadığına işaret ederken, olası yeni gerilim riskini de canlı tutuyor. Yetkililer, sivillerin zarar görmemesi için operasyonların sınırlı ve kontrollü yürütüldüğünü belirtirken, kentteki belirsizlik hâlinin kısa vadede devam edebileceği ifade ediliyor.
Entegrasyon tartışması: Bireysel mi, blok hâlinde mi?
YPG/SDF cephesi, Suriye devlet kurumlarına bireysel entegrasyon yerine, mevcut komuta–kontrol yapısını koruyarak blok hâlinde sisteme dahil olma fikrine sıcak bakıyor. Şam yönetimi ise bunun egemenlik ve birlik ilkeleriyle bağdaşmadığını savunuyor. Bu temel ayrışma, teknik ayrıntılardan önce siyasi bir güven meselesi olarak öne çıkıyor.
Uzmanlara göre olası üç senaryo masada:
Bireysel entegrasyon: YPG/SDF mensuplarının silah bırakıp Suriye ordusuna tek tek katılması.
Kısmi entegrasyon: Yerel güvenlik birimleri içinde sınırlı rol, merkezi komutanlığa bağlılık.
Statükonun sürmesi: Geçici ateşkeslerle fiilî durumun devamı.
İlk iki senaryo, sahada kalıcı sükûnet için siyasi irade ve uluslararası garantiler gerektiriyor; üçüncü senaryo ise kırılganlığı uzatıyor.
ABD’nin mesajı ne?
Washington’dan gelen son açıklamalar, çatışmaların durdurulması ve diyalog zeminine dönüş çağrısı içeriyor. ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi ve Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, Şam’da yaptığı temaslarda, Suriye’nin ulusal kurumlarının güçlendirilmesi ve entegrasyon sürecinin siyasi bir çerçevede ilerlemesi gerektiğini vurguladı. Barrack’ın mesajı, “ABD sahada YPG tarafında yer alıyor” şeklinde yorumlandı.
ABD’nin yaklaşımı, YPG/SDF ile IŞİD’e karşı yürütülen geçmiş iş birliğini tamamen koparmadan, Şam–SDF hattında kontrollü bir yakınlaşmayı teşvik etmeyi hedefliyor. Ancak bu çizgi, Türkiye’nin güvenlik kaygıları ve Suriye’nin egemenlik vurgusuyla hassas bir denge gerektiriyor.
Türkiye ve bölgesel denge
Ankara, YPG’nin PKK ile organik bağlarını vurgulayarak, silahlı yapının tasfiyesi ve devlet otoritesine bireysel olarak net entegrasyon çağrısını sürdürüyor. Bölgesel aktörler açısından bakıldığında, YPG’nin statüsü yalnızca Suriye içi bir mesele değil; sınır güvenliği, göç ve terörle mücadele başlıklarıyla doğrudan ilişkili.
YPG korunuyor mu?
“ABD YPG’yi koruyor mu?” sorusu sahada sıkça soruluyor. Mevcut tablo, Washington’ın doğrudan koruma yerine çatışmayı sınırlama ve siyasi çözümü teşvik çizgisini benimsediğini gösteriyor. Bu da YPG/SDF için “sınırsız destek” değil, şartlı ve geçiş dönemine bağlı bir angajman anlamına geliyor.
Önümüzdeki haftalar neye gebe?
Kısa vadede, yerel ateşkeslerin kalıcı hâle getirilmesi ve teknik komitelerin toplanması bekleniyor. Orta vadede ise entegrasyonun biçimi belirleyici olacak. Uzmanlar, bireysel entegrasyonun hız kazanmasının çatışma riskini düşürebileceği, ancak bunun güvenlik garantileri olmadan zor olduğu görüşünde.
Sonuç:
YPG’nin geleceği; sahadaki güç dengeleri, Şam’ın siyasi iradesi ve ABD’nin kolaylaştırıcı rolünün sınırlarıyla şekillenecek. Kalıcı sükûnet için entegrasyonun “nasıl”ı, “olup olmayacağı”ndan daha kritik görünüyor.
Bunun yanında bu süreç, Türkiye'de devem eden barış sürecini de doğrudan etkileyecektir.
Kaynakça
Reuters: son çatışma ve askeri durum, bazı YPG unsurlarının çekilmesi ve devam eden direniş.
AP News: Suriye hükümeti ve SDF’nin Şam’da entegrasyon görüşmeleri.
IHA / Sondakika: Tom Barrack’ın mesajı ve ABD’nin diyalog çağrısı.
TRT World: ABD’nin geçici ateşkesi memnuniyetle karşılaması.
BENGÜTÜRK: ABD Dışişleri’nin gerilimi düşürme çağrısı.
AP News & The Guardian (daha önceki haberler): sivillerin tahliyesi ve geniş çatışma görüntüleri.
- Maksat İstihdam – Analiz
