İşçiler ve iş dünyası 1 Temmuz'a hazırlanıyor: KÇÖ ve ücretsiz izin sonrası ne olacak?

2020 yılının Mart ayında ülkemize giren Koronavirüs salgını nedeniyle alınan acil ekonomik tedbirler arasında Kısa Çalışma Ödeneği ve Ücretsiz İzin Nakdi Ücretsiz Desteği yer aldı. İşten çıkarma yasağı getiren hükümet, pandeminin olumsuz etkilerinden iş dünyasını korumak ve işsizliğin önüne geçmek için bu iki desteği peyderpey ödedi. 1 yılı aşkın süredir hesaplara yatan Kısa Çalışma Ödeneği ve Ücretsiz İzin Nakdi Ücret Desteği 30 Haziran'da bitecek. Son kez bu ücretleri alacak olan milyonlarca çalışan 1 Temmuz'da eski hayata dönüşü yaşayabilir.

Eğer bu iki destek kalan 8 gün içerisinde uzatılmazsa çalışma hayatına dönecek olan işçilerin kafalarında bir çok soru işareti bulunuyor. Kıdem Tazminatı, yıllık izin, işsizlik maaşı ve evden çalışma modeli ile ilgili sorular 1 Temmuz'da ödenekler uzatılmazsa çalışanların başlıca sorularından olacak.

KIDEM TAZMİNATI NE OLACAK?

Kısa Çalışma Ödeneği ile ilgili daha önce alınan mahkeme kararlarına baktığımızda,  Kısa Çalışma Ödeneği alınan dönemin kıdem tazminatının hesabında kıdem (çalışma) süresine dahil edilmesi gerekiyor. Ücretsiz izinde de aynısı olması bekleniyor. Bunun sebebi ise pandeminin zorlayıcı sebepleri.

İŞSİZLİK MAAŞI ALABİLECEKLER Mİ?

Bilindiği üzere işsizlik maaşı alabilmek için son 3 yılda 600 gün prim yatmış olması ve son 120 günde iş akdine bağlı olarak çalışılması gerekiyor. Bu nedenle 1 yılı aşkın süredir çalışma hayatından uzak kalan ve KÇÖ ile ücretsiz izin desteği alanlar işsizlik maaşı endişe yaşıyor.

Fakat bu iki ödenek de işsizlik maaşını etkilemeyecek. Kısa Çalışmada ve ücretsiz izinde geçen süreler işsizlik maaşından düşülmeyecek. Fakat işsizlik maaşı için kısa çalışma ve ücretsiz izinde geçen sürelerin öncesi değerlendirilecek.

YILLIK İZİN HAKLARI OLACAK MI?

1 Temmuz'da aynı zamanda tatil sezonu başlayacak. Bu yıl içerisinde Kısa Çalışma ve Ücretsiz İzin Desteği almış olanların endişelerinden biri evlerde geçen bu sürenin yıllık izinden düşüp düşmeyeceği.

4587 sayılı İş Kanunu'na bakıldığında, ödenekleri almış olanların işten uzakta geçen süreleri yıllık izin hesabında değerlendirilecek. Yani Kısa Çalışma Ödeneği ve Ücretsiz İzin Nakdi Ücret Desteği yıllık izin hesaplamasını etkileyecek.

Yine iş kanunu uyarınca işçi kendi iradesi dışında işten çıkarıldığında yıllık izin hakkı saklı kalıyor.

Bu noktada bir çelişki olduğu aşikar. Bu nedenle yaz mevsiminde bu konuda işçi-işveren uyuşmazlıkları olabilir.

EVDEN ÇALIŞMA SÜRECEK Mİ?

Salgının yoğun olduğu ve dolayısı ile kapanmaların sık yaşandığı dönemde bir çok sektörde evden çalışma modeli uygulandı. Kimi çalışan tüm salgın dönemini evden geçirirken, kimi çalışan kopuk kopuk bu süreci yaşadı.

1 Temmuz sonrasında personelini evden çalıştırmaya devam edecek olan iş yerleri bu konuda işçinin rızasını almak zorunda olacak. Fakat eğer iş yeri tamamen veya bir departmanın evden çalışmasını isterken bu konuda rıza aranmayacak.

İşçi ise evden çalışma talebinde bulunursa bu konuda karar tamamen işverende olacak.