Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK), emekli maaşlarının hesaplanma sistemine ilişkin yeni bir çalışma yürüttüğü iddia edildi. Edinilen bilgilere göre, söz konusu çalışmanın temel amacı prim gün sayısı ile bağlanan emekli maaşı arasındaki farkı daha adil hale getirmek.
Uzun süredir kamuoyunda tartışılan “çok prim ödeyenle az prim ödeyenin benzer maaş alması” sorununun, yeni düzenlemenin çıkış noktalarından biri olduğu ifade ediliyor.
Prim–maaş dengesizliği yeniden gündemde
Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal, katıldığı bir canlı yayında emekli maaşı sistemine ilişkin dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu. Bal, özellikle prim gün sayıları arasındaki büyük farkların maaşlara yeterince yansımamasının, sosyal güvenlik sistemi açısından ciddi bir sorun oluşturduğunu dile getirdi.
Bal’a göre, mevcut yapı hem çalışma hayatında adalet algısını zedeliyor hem de uzun yıllar prim ödeyen sigortalılar açısından motivasyon kaybına yol açıyor.
En düşük emekli maaşı neden ortaya çıktı?
Murat Bal, en düşük emekli aylığı uygulamasının ilk kez 2019 yılında 1.000 lira olarak hayata geçirildiğini hatırlattı. Bu uygulamanın temel nedenini ise şu sözlerle özetledi:
“2008’den sonra aylık bağlama oranlarının düşmesiyle çok düşük kök maaşlar bağlanmaya başlandı. Yaşam şartlarını korumak için en düşük emekli aylığı uygulaması devreye alındı.”
Bu düzenleme sayesinde emeklilerin gelir seviyesinde asgari bir denge sağlanması hedeflendi.
1 milyon kişiden 5 milyon kişiye çıkan tablo
Bal’ın paylaştığı verilere göre, başlangıçta yaklaşık 1 milyon kişiyi kapsayan en düşük emekli maaşı uygulamasından yararlananların sayısı bugün 5 milyon kişiye ulaşmış durumda.
Bu artışın sağlıklı bir tabloyu yansıtmadığını belirten Bal, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Daha fazla kişinin en düşük maaşı alması olumlu bir gelişme değil. Bu durum, genel ekonomi ve sosyal güvenlik sistemi açısından yapısal sorunlara işaret ediyor.”
“3600 günle emekli olan bir sigortalı ile 9000 gün Bağ-Kur primi ödeyen aynı maaşı alıyor"
Mevcut sistemde en çok eleştirilen başlıklardan biri, 3600 günle emekli olan bir sigortalı ile 9000 gün Bağ-Kur primi ödeyerek emekli olan bir vatandaşın benzer maaşlar alabilmesi.
Bal, bu durumun sosyal adalet duygusunu zedelediğini belirterek, yeni çalışmada şu ilkenin öne çıkacağını ifade etti:
“Az prim ödeyene az maaş, çok prim ödeyene çok maaş.”
Bu yaklaşımın hayata geçirilmesi hâlinde, prim gün sayısının emekli aylıkları üzerindeki etkisinin daha belirgin hale gelmesi bekleniyor.
Bakanlık da dengesizliğe dikkat çekmişti
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in de daha önce prim–maaş dengesizliğine dikkat çektiği hatırlatılıyor. Bu açıklamalar, SGK bünyesinde yürütülen çalışmanın kurumlar arası değerlendirmelerle şekillendiğine işaret ediyor.
En düşük maaşta kritik eşik
Yeni düzenlemeye ilişkin en çok merak edilen konulardan biri de en düşük emekli maaşının geleceği. Murat Bal, hâlihazırda 20 bin lira seviyesinde bulunan en düşük emekli maaşının altına inilmemesi gerektiğini vurguladı.
Türkiye genelinde ortalama emekli maaşının 25 bin liranın altında kaldığını belirten Bal, yapılacak düzenlemenin bu dengeyi gözetmesinin önemine dikkat çekti.
“Yakın zamanda açıklanabilir”
Bal, SGK bünyesinde sürdürülen çalışmanın yakın zamanda kamuoyuyla paylaşılmasının beklendiğini ifade ederek şu değerlendirmede bulundu:
“Daha hakkaniyetli bir sistemin gelmesini bekliyorum. En kritik konu, en düşük emekli maaşının korunması.”
📌 Kaynak Notu
Bu haber, Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal’ın canlı yayındaki değerlendirmeleri ve kamuoyuna yansıyan bilgiler çerçevesinde hazırlanmıştır.
DOLAR
EURO
İNG. STERLİNİ
İSV. FRANGI
KAN. DOLARI
ÇEYREK ALTIN
BITCOIN