3600 ek gösterge için 16 Mart'ta taraflarla masaya oturup işi çözecek hükümet hemen ardından EYT düzenlemesi için çalışmaya başlayacak. Sözleşmeli personele kadro ile birlikte çözülmesi istenecek olan bu konuda yeni geliştirilen formül Halk ve iş emekliliği. EYT düzenlemesinde yer alacak halk ve iş emekliliği nedir? İşte hükümetin Emeklilikte Yaşa Takılanlar için yeni formülü.
Halk ve iş emekliliği formülü insanları iki yolla emekli etmekten geçiyor. Yaşa takılanlar içerisinde prim gününü doldurmuş olanlar için çok daha hızlı çözüm söz konusu olacak. Fakat bazı ek istisnalar da getiriyor. Amaç milyonlarca kişiyi olabilecek en hızlı şekilde emekliye ayırmak. Fakat EYT düzenlemesi herkesi kapsayacak şekilde çıkmalı. İşte bu yüzden formüller adeta havada uçuşuyor.
HALK VE İŞ EMEKLİLİĞİ NEDİR?
EYT için düşünülen bu yeni formülde halk yani primi yetmeyenler için emeklilik, iş yani yaşı yetmeyenler için emeklilik bir arada düşünülüyor. Bu formülde;
- Prim sayısı
- Yıpranma payı
- Süre tamamlanması
- Kısmi emeklilik
gibi formüller bir arada olacak. Örneğin bazı mesleklerde yaşanan yaşa takılma konusu primini tamamlayan kadınların 50 yaşında, erkeklerin 55 yaşında emekli edilmesi ile çözülecek. Yine kadınların 7200 prim günü, erkeklerin 9 bin prim günü ile emekli edilebilmesine yönelik çözümler de masada olacak.
KISMİ EMEKLİLİK İÇERİSİNDE
Halk ve İş Emekliliği formülleri arasında en öne çıkan konu kısmi emeklilik. Bu formülde emekliliğine 4-5 yıl kalmış vatandaşların her yıl için yüzde dört veya beş kesinti ile emekli edilmesine dair planlar var. 9 bin prim gününü tamamlayanlarda her 360 gün karşılığı dörtte bir oranında kesintinin olacağı söyleniyor.
PRİM TAMAMLAMA
Bu formülde ise Eylül 1999'dan önce işe girenler için ilk sigortalı oldukları tarihe göre 5 bin ile 5 bin 975 prim günü ile emekli olması söz konusuydu. İşte bu prim gününün üstüne sonradan çıkan prim gününü ekleyenlerin emekli edilmesi söz konusu olacak.
Prim tamamlama ise borçlanma yöntemi ile olacak. Askerlik borçlanması, doğum borçlanması gibi yöntemlerle olacak.
EYT'NİN BAKIŞI NE?
Formüller üzerine yorum yapan yaş mağdurlarının büyük çoğu artık formül üretmek yerine basit çözümün uygulanmasını istiyor. O da 1999'da çıkan yasanın geriye dönük işlemesinin iptali. Aksi durumda borçlanma, harçlanma, formül gibi söylemler EYT'yi ilgilendirmiyor. Yaşa takılanların beklentisi kendileri hayatındayken çıkan yasanın geriye dönük uygulanmasının kaldırılması
