TRT Netflix'e rakip oluyor

Bugün sosyal medyanın dezenformasyon yaptığından şikayet eden TRT Genel Müdürü Prof. Dr. Mehmet Zahid Sobacı, TRT'nin Netflix gibi yeni bir platform oluşturmaya çalıştığını açıkladı. Sobacı, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı ile Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafınca hakkaniyet Teşkilatını Güçlendirme Vakfı Antalya Eğitim ve toplumsal Tesisi'nde, ortaklaşa düzenlenen "Stratcom Youth: Uluslararası Genç İletişimciler Forumu"nda "Dezenformasyon Çağında Kamu Yayıncılığı" konulu konuşma yaptı. "

"Günümüzde süslü kavramlar altında zehirli düşünceler ve teyide muhtaç bilgilerin sunulduğunu" belirten Sobacı, bunların olağan haline gelmesinden dolayı insanoğluın maruz kaldığı etkiyi analiz bile edemez duruma gelindiğini söyledi.

Sobacı, gün içinde piyasaya sürülen haberlerin örtüsünü kaldırıp, altına bakılamadığını, insanoğlunun haberin doğruluğunu öğrenemeden olaydan olaya geçtiğini ifade ederek;

"Sayısız bildirime maruz kaldığımızda, bir vaka üzerine düşünme kabiliyetimizi kaybettiğimizde, buna bir dezenformasyon eklendiğinde, sonuçsuz bir sürece gidiyoruz. Bu, bireyi anlamsızlığa iter. Hakikat ile asılsızın sınırlarının kalktığı bir dönem."diye konuştu.

Dezenformasyon mecrasının bir tek haberde olmadığını vurgulayan Sobacı, kurumsal ve bireysel ölçekte üretilen film, belgesel, animasyon ve mobil uygulamaların da dezenformasyonun öğesi olabildiğini kaydetti.

Bilincinde olmadan, farkındalık yaratacak bir şekilde, insanoğluın önceden tasarlanmış bir düşünme seçimina yönlendirildiğini belirten Sobacı, sözlerini şöyle sürdürdü:

"sosyal medya, bireylerin daha özgür bir halde fikirlerini ortaya koyabildiği bir alan olacağı iddia edilirken aniden asılsız haberin, dezenformasyonun mecrası haline geldi. Dijital çağda özgürlük alanı vadederken, kaos, belirsizlik ve abartıdan beslenen bir sosyal medya karşımıza çıktı. Sosyal medya kullananlarının yüzde 70'i sosyal medyayı data ve haber kaynağı olarak kullandığını söylüyor. Sosyal medya, informasyon ve haber kaynağı olma işlevi üstlendiği andan itibaren, kaçınılmaz olarak dezenformasyon ve manipülasyonun yoğun bir şekilde yaşandığı alanlar haline dönüştü. Asılsız haberin, teyide muhtaç haberin veya yanıltıcı haberin, görsellerin, herhangi bir denetim mekanizmasından da geçmeden kati data etiketiyle paylaşıldığı bir ortam. Toplumsal medyanın doğasından kaynaklanan bir özellik belirdi, o da hızla yayılma. Asılsız habere hızla yayılma olanakı verdi. Asılsız haber bambaşka bir noktaya doğru yürüdü."

'Dezenformasyon bugün kat be kat arttı'

Sobacı, yarım asırdır hakimiyetini sakınan küresel ekonomik ve siyasal sistemin krizde bulunduğunu belirterek küresel ekonomik sistemin bu krizlerin üstünü örtmek, olağanlaştırmak, meşrulaştırmak için uluslararası kamuoyunun algısını yönetmeye çaba ettiğini bildirdi.

Bu gayret sebebiyle dezenformasyonun daha had safhada bulunduğunu dile getiren Sobacı, şöyle devam etti:

"Önceleri dezenformasyon yok muydu? Vardı. Teknoloji bunu kolaylaştırdı mı? Evet kolaylaştırdı. Ama küresel sistemin krize düşmüş olduğunun daha çok ortaya çıkmış olması, daha çok dezenformasyonu beraberinde getirdi. Çünkü küresel sistem bunun üstünü örtmeye çalışıyor. Gerçek dışı habere dayalı olarak, toplumları manipüle etmeye dayalı olarak dezenformasyon faaliyetlerine başvuruyor. Olağanlaştırmaya çalışıyor bu krizleri. Artık sınırdan geçmeye çalışan mülteciye çelme takanı gördüğünüzde çok da yadırgamıyorsunuz. 'O da geçmeseydi. Herkes yerinde kalsın' demeye başlıyorsunuz. Küresel sistemin krizde bulunduğunu örtme çabası, dezenformasyonu bugün kat be kat artırdı."

Kamu yayıncılığının öneminin bu noktada daha da artmaya başladığına dikkati çeken Sobacı,

"Kamu yayıncısı olarak, küresel sistemin krizde olduğunu duyuru etmek zorundasınız. Cumhurbaşkanımız da küresel sistemin krizde bulunduğunu söylüyor. Tabiri caizse 'Kral çıplak' diyor. Küresel sistemin krizde olduğu bir dönemde, ülke olarak iddialarınızı hem ulusal bununla beraber uluslararası alanda daha iyi anlatmak zorundasınız. Küresel sistemini krizlerinin ülkemize olan etkilerini bertaraf etmek zorundasınız. En sonucunda devletle millet arasındaki ilişkiyi güçlendirmek zorundasınız." değerlendirmesinde bulundu.

'Doğru bilgiye olan ihtiyaç her geçen gün artıyor'

Sobacı, dijital çağda insanların çok büyük bir data akışıyla muhatap olduğunu ve bunun sonucunda da bilgiye bağımlı hale geldiklerini anlattı.

Doğru bilgiye olan ihtiyacın her geçen gün arttığına işaret eden Sobacı, şunları kaydetti:

"Doğru bilgiyi nereden bulacağız? Kamu yayıncısı veya özel gösterim grupları verebilir. Özel yayın gruplarından bunu beklemek biraz safiyane bir yaklaşım olur. En sonucunda kar güdüsüyle hareket ederler. Bunun gerektirdiği içeriği üretirler. Türkiye'de o yayın gruplarının bir iyelik yapısı var. O iyelik yapısından farklı, onun çıkarlarından gayrı, uyuşmayan içeriği üretmesini beklemek zor. O vakit karşısında kim var? Kamu yayıncısı var. Kamu yayıncısı kamu yararı doğrultusunda hareket etmek zorundadır."