İşvereni kazancını eksik gösteren çalışanlar dikkat: Emsal karar geldi

Ülkemizde sigortalı olarak çalışan bir çok kişinin emeklilik hesabı yatan prime esas kazanca göre hesaplanıyor. Maaşlara göre değişen bu kazanç miktarı üzerine yapılan bu hesaplama emeklilik zamanı bir çok çalışan için kritik. Bu nedenle işverenin anlaşılan miktar üzerinden sigorta primi yatırması büyük önem taşıyor. Fakat ülkemizde maalesef bazı işverenler sigortadan kaçmak için çalışanın maaşını eksik gösterip, eksik prime esas kazanç yatırabiliyorlar.

Normal şartlarda prime esas kazanç asgari ücretin 7.5 katı kadar fazla olabilir. olabilir. Aylık bağlama oranı yüzde 50 olan bir kişinin prime esas kazancı ortalama 4 bin lira ise 2 bin lira emekli aylığı bağlanır. Yine prime esas kazancı 10 bin lira olan bir çalışanın emekli aylığı 5 bin TL yatar.

YARGITAY'DAN EMSAL KARAR

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bu konuda emsal bir karar verdi. Bir çalışanın süreci sonrası konu önüne gelen Yargıtay, bu konuda kesin hükümleri ortaya koydu. Sigortası gerçek kazancından eksik yatırılan işçinin davasını inceleyen Yargıtay bu konuda kesinlikle işçiyi haklı bulurken;

“Davacının (işçinin) tespit edilen ücretine göre sigorta primlerinin kendisine ödenen ücretten gösterilmediği ve davacının iş akdini bu nedenle haklı nedenle feshettiği anlaşılmış olup, davacının aldığı ücretin sigorta kayıtlarına yansıtılmaması 4857 sayılı Yasanın 24/II-e hükmü gereği işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle fesih imkânı verir”

Üstelik bu konuda kanun hükümleri işçiye haklı nedenle fesih hakkı verip, bu nedenle sözleşmesini fesheden işçinin kesinlikle haklı olduğunu söylüyor. Bu durumda olan bir işçi sözleşmesini feshettiğinde kıdem tazminatı başta olmak üzere bir çok tazminata hak kazanabiliyor.

PRİME ESAS KAZANÇ NEDİR?

Çalışanın emekli olduğunda alacağı maaşın hesaplamasında kullanılan Prime Esas Kazanç; prime tabi tutulan tüm çalışanların kazancının ve ek ücretlerinin hesaplamasıdır. Çalışanın aylık ücretine ek olarak ikramiye, prim, fazla mesai, yol parası gibi belirli ödemeler prime esas kazanç olarak değerlendirilir  Fakat her ödeme prime esas kazanç olarak değerlendirilemez.

Prime esas kazanç kapsamına giren ödemeler;

- Hakedilen ücretlerin,
- Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından çalışanlar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların,
- Mahkemelerce verilen karar gereğince yukarıdaki kazançlar niteliğinde olmak üzere çalışanlara o ay içinde yapılan ödemelerin brüt toplamı prime esas kazançların hesabında dikkate alınır.
Kimi işveren çalışanları, prim, ikramiye gibi ödemelerin zaten emekli aylığı hesabında dikkate alınmadığı şeklinde yanlış yönlendirebilmektedir. Bu doğru değil. Kanun, prime esas kazanca dahil edilmeyecek ödemeleri oldukça sınırlamıştır. Örneğin ayakkabı, giysi gibi ayni yardımlar prime esas kazanca dahil edilmezken, bu yardımların nakit olarak ödenmesi halinde prim kesintisi yapılır. Prim, ikramiye adı altındaki tüm ödemeler prime esas kazanca dahil edilir ve emekli aylığı hesabında dikkate alınır. Kazancının tamamı bordroda gösterilmeyen işçi hakkını aramalıdır.