Yeni düzenleme umut veriyor ama yeterli değil
Enerjide dışa bağımlılığı azaltmak, Türkiye'nin en stratejik hedeflerinden biri. Her yıl ortalama 50 milyar dolarlık enerji ithalatı yapan Türkiye için yenilenebilir enerji yatırımları, ekonomik bağımsızlığın anahtarı konumunda. Ancak bugüne kadar yatırım süreçleri, karmaşık bürokrasi ve çok sayıda izinle yavaşlatıldı.
Yeni yürürlüğe giren ve kamuoyunda “Süper İzin” olarak adlandırılan düzenleme, bu soruna çözüm iddiasıyla geldi. Artık yatırımcılar tek noktadan başvuru yapabilecek, imar, ruhsat ve ÇED izinleri eş zamanlı yürütülebilecek. Güneş ve rüzgar gibi projelerin önü açılacak.
1,5 Yıl Kısaldı Ama Hâlâ Uzun
Yeni sistemle birlikte:
- Güneş enerjisi projelerinde yatırım süresi 1,5 yıla,
- Rüzgar enerjisi projelerinde ise yaklaşık 2 yıla indirildi.
Ancak burada sormamız gereken temel soru şu: Bu süreler yeterince kısa mı?
Dünya genelinde benzer projeler 6-9 ay gibi sürelerde planlanıp kurulabilirken, Türkiye’de hâlâ 1,5-2 yıl gibi süreçlerden söz ediliyor olması dikkat çekici. Üstelik bu süreler “süper izin” uygulamasına rağmen geçerli.
Yatırımcı Ne Diyor?
Yerli ve yabancı yatırımcılar için zaman, neredeyse sermaye kadar değerli. Belirsizliğin ve bürokrasinin azaltılması önemli ama yeterli değil. Özellikle:
- İletim altyapılarındaki yetersizlik,
- Belediyeler, orman müdürlükleri ve kamu kurumları arasında yaşanan koordinasyon sorunları,
yatırımcının en büyük şikayetleri arasında kalmaya devam ediyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın süreci koordine etmesi olumlu bir adım olsa da uygulamada tüm kurumların eş zamanlı hareket edebilmesi halen sorunlu.
Yatırımı Hızlandırmak İçin Ne Gerek?
Türkiye’nin 2053 Net Sıfır hedefi ve 2035 YEKA (Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı) planları göz önünde bulundurulduğunda:
- Proje izinlerinin 6-9 ay gibi sürelerde sonuçlanması,
- Yatırımcının önceden hangi arazide, ne zaman üretime başlayabileceğini bilecek bir takvim verilmesi,
- Şeffaf ve dijital bir izleme sistemi kurulması gerekiyor.
Sonuç: Süre Kısaldı, Yol Uzun
Süper İzin, yatırım süreçlerini kısaltma yolunda atılmış olumlu bir adımdır. Ancak Türkiye’nin enerjide gerçek anlamda bir sıçrama yapması için daha fazlasına ihtiyaç var. 1,5 yıl hâlâ çok uzun. Bu sürenin 6 aya kadar çekilmesi, hem yatırım ortamının cazibesini artıracak hem de dışa bağımlılığı azaltma hedefini somutlaştıracaktır.