İTürk Üroonkoloji Derneği tarafınca AstraZeneca Türkiye'nin desteği ile güncellenen 'Türk Üroonkoloji Derneği Mesane Kanseri Veri Tabanı' projesinden elde edilen verilere dayanan ve verinin büyüklüğü açısından dünyada bir 'ilk' olma özelliği taşıyan analizler sonucunda, tütün kullanımının eş zamanlı mesane ve akciğer kanseri oluşumundaki tesiri açıklandı. Sigara kullanmanın zararı uzmanlar tarafından bir kez daha belgelendi.
İstanbul'da düzenlenen görüşmede paylaşılan verilere göre, sigara tüketimi tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de yaygın bir sorun. Kamuoyu bilgilendirme çalışmalarında çoğu zaman sigara tüketimi ile akciğer kanseri arasındaki ilişki vurgulanıyor. Bunun sebebi ise akciğer kanserinin en sık rastlanan kanser olması. Sigara tüketimi ile ilişkili birçok başka kanser ve hastalık bulunuyor. Bunlar arasında en dikkati çeken organların başında da idrar kesesi, şu demek oluyor ki mesane geliyor. Mesane kanseri toplumda fazlaca yaygın. Güncel verilere nazaran, Türkiye'de en sık görülen 6. Kanser ve kansere bağlı ölüm sebepleri arasında 10. Sırada içeriyor.
AstraZeneca Türkiye'nin yardımı ile Türk Üroonkoloji Derneği bünyesinde oluşturulan ve ürolojik kanserler konusunda Türkiye'nin önde gelen merkezlerinin katkısı ile geliştirilen Mesane Tümörü Veri Tabanı'ndaki veriler kullanılarak bir çalışma gerçekleştirildi.
Çalışmada, sigara kullanımının Türkiye'de mesane kanseri gelişimi ile ilişkisi, sigara kullananlarda mesane kanserinin tanı ve tedavi süreçlerindeki özellikleri ve akciğer kanseri gelişimi ile ilişkisi bilimsel bir zeminde incelendi. Çalışma, sigara kullanımı ile mesane ve akciğer kanseri birlikteliğini Türkiye verileri ışığında değerlendiren ilk çalışma olma özelliği de taşıyor.
Çalışmanın sonuçları 31 Mayıs Dünya Tütünsüz Yaşam Günü kapsamında efkarı umumiye ile paylaşıldı.
Sigara Kullanmanın Zararı Belgelendi
Araştırmada Türk Üroonkoloji Derneği Mesane Kanseri Veri Tabanı'na kayıtlı 2 bin 568 hastanın detayları değerlendirildi. Mesane kanseri hastalarının yüzde 2,1'ine hem de akciğer kanseri, yüzde 9,9'una kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), yüzde 0,5'ine ise hem akciğer kanseri hem de KOAH birlikte rol aldı. Mesane kanseri hastalarının yüzde 50,3'ü, hem mesane hem akciğer kanseri olanların ise yüzde 81,2'si sigara kullanıyordu. Sigara kullanan kişilerde her iki kanser tipine de sigara kullanmayanlara bakılırsa daha erken yaşlarda tanı konuldu.
Mesane kanseri olan hastalarda akciğer kanseri görülme sıklığı sağlıklı insanlara gore daha yüksek. Mesane kanseri olup sigara kullananlarda akciğer kanseri gelişme riski daha da artıyor. Mesane kanseri olan hastalarda ortalama 3,7 yıl sonrasında akciğer kanseri, akciğer kanseri olan hastalarda ise averaj 4,2 yıl sonrasında mesane kanseri geliştiği gözlendi. Ek olarak, daha önce sigara kullanırken bırakmış olmak, gerek mesane gerekse akciğer kanseri gelişim riskini azaltmıyor. Sigara kullananlarda mesane kanseri daha erken yaşlarda gözleniyor ve sigara kullanan hastalar daha yüksek evrede ve derecede tanı alıyor.
Sigara kullanan hastaların mesane kanseri nedeniyle idrar torbalarının tamamen alınmasını gerektiren cerrahiye gitme ihtimali daha yüksek olup ameliyattan sonra bu hastalarda komplikasyon gelişme riski de artıyor.
Bu hastaların takiplerinde hastalığın tekrar etme riski, hastalıkta ilerleme riski, hastalığın öteki organlara yayılma riski ve ölüm riski daha yüksek. Hem mesane hem akciğer kanseri olup sigara kullanmaya devam edenlerde mesane kanseri daha ileri evreli olup daha ölümcül seyrediyor.
- 'Türkiye, akciğer kanseri görülme sıklığında dünyada 9'uncu sırada'
görüşmede konuşan Türk Akciğer Kanseri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Atila Akkoçlu, Türkiye'de 2021 yılında 20 milyon bireyin sigara içtiğini, en yüksek oranın 35-44 yaş grubu olduğunu ve erkeklerde sigara içme oranının yüzde 53, kadınlarda ise yüzde 24 seviyesinde bulunmuş olduğunu söylemiş oldu.
Akkoçlu, akciğer kanseri ile ilgili şu detayları paylaştı:
'Türkiye'de akciğer kanseri vakaları erkeklerde yüz binde 74,8, hanımlarda ise yüz binde 10 oranında görülüyor. Akciğer kanseri, bir yıl içerisinde yeni tanı alan kanser sıklığında erkeklerde 1. Sırada yer alırken, kadınlarda 4. Sırada. Her yıl yaklaşık 41 bin yeni hastada görülen akciğer kanserinde averaj yaş ise 60. Hastaların yüzde 90'ı sigara içiyor ki sigara içenlerin de yüzde 90'ını erkekler oluşturuyor. Hastaların yüzde 70'i ise maalesef ileri evrede hekime gidiyor. Oysa Dünya sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine gore, 2018 saygınlıkıyla yıl içinde 2 milyondan fazla kişiye (tüm kanserlerin yüzde 11,6'sı) akciğer kanseri tanısı konuyor. Ölüm sebebi sıklığında, kanser nedeniyle gerçekleşen ölümler içinde akciğer kanseri erkeklerde yüzde 22 ile birinci sırada, hanımlarda yüzde 13,8 ile meme kanserinin peşinden ikinci sırada yer ediniyor. Türkiye, akciğer kanserinin görülme sıklığında yüz binde 36,9 ile dünya sıralamasında 9'uncu sırada yer alırken, erkeklerde yüz binde 74,8 ile Macaristan ve Sırbistan'ın peşinden dünyada 3'üncü sırada içeriyor. Akciğer kanseri beklemez. Bundan dolayı özellikle sigara içenlerin bu hastalığa çok daha çok örutubet vermesi, lüzumlu tetkikleri vakitında yapmış oldurmaları büyük örutubet taşıyor.'
- 'Tütün kullanımı mesane kanseri gelişme riskini 3-4 kat artırıyor'
Türk Üroonkoloji Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Itimat Aslan da tütün kullanımının mesane kanseri gelişme riskini 3-4 kat artırdığını belirterek, 'Bu risk, tütün kullanım süresi ve gmeşhurk içilen sigara sayısı ile direkt ilişkili. Ayrıca, hem mevcut sigara içenlerde aynı zamanda daha önce sigara kullanıp bırakmış olanlarda mesane kanseri gelişim riskinin hiç sigara kullanmayanlara kıyasla yüksek olduğu da görüldü.' dedi.
Her yıl yeni tanı konulmuş olan mesane kanseri olgularının erkeklerde yüzde 50-65'inin, hanımlarda yüzde 20-30'unun tütün kullanımı ile ilişkili olduğunu vurgulayan Aslan, şunları kaydetti:
'Sigara ile ilişkili kansere bağlı ölümler sıralamasında mesane kanserine bağlı ölümler akciğer kanserinden sonra ikinci sırada yer ediniyor. Sigaraya daha erken yaşlarda başlayanlarda mesane kanserinden ölüm riski daha yüksek. Mesane kanseri hastalarının daha ileri yaşlarda tanı alması, sigara kullanımına başlama ile mesane kanseri teşhisi arasında ortalama 30 yıllık bir gecikme süresi bulunduğunu düşündürüyor. Bununla birlikte sigarayı bırakanlarda mesane kanseri riskinde ani bir azalma gözleniyor. Bu azalma, sigarayı bıraktıktan 1-4 yıl sonrasında yüzde 40, 25 yıl sonrasında yüzde 60. Düşük katran içeren sigara kullanımı da mesane kanserinden korumuyor. Aynı etki elektronik sigaralar de ilgilendiriyor. Elektronik sigara kullanan kişilerin idrarlarında da kanser yapıcı maddelerde artış olduğu gözlemlendi.'
Tütünün yaratmış olduğu akciğer ve mesane kanseri etkilerini anlamada bilimsel araştırmanın önemine dikkat çeken Aslan, 'Bunu önlemeye yönelik bir strateji geliştirmek için önce probleminin boyutunu, sebeplerini ortaya koymamız lazım. Bu da sadece veriyle olabilir. Sigara ve tütün kullanımının çoklu kanser gelişimindeki rolünü biliyoruz. Ama bilmediğimiz belki de ülkemiz ölçeğinde sigara kullanımıyla bu kanserler arasındaki ilişkiler. Ülkemiz ölçeğinde ilk kere bu verilere sahibiz ve bu veriler ışığında anlıyoruz ki mesane kanseri gelişiminde, sigara ve tütün son derece önemli.' diye mevzuştu.
Tütün kullanımına hiç başlanmaması icap ettiğini vurgulayan Aslan, şöyle mevzuştu:
'Bu hastalarda klinik süreç daha kötü seyrediyor. Daha ağır diyebileceğimiz tedavi yaklaşımlarına ihtiyaç duyuyorlar. Bu bilgiler ışığında tütün kullanımına hiç başlanmaması, eğer başlanmışsa bırakılması yönünde adımlar atabilmek için bu veriler ışığında bir yol haritası ortaya koyacağız.
Erken yaşta tütün kullanım alışkanlığı başlıyor ve dolayısıyla da kanserler daha erken yaşlarda ortaya çıkıyor. Siz tütün kullandığınızda akciğerde kanserojen etki ve hücrelerde değişim başlarken aynı anda sizin mesanenizde de bu başlıyor. Bu bir tek bir zaman içerisinde ortaya çıkan bir konum. Belki akciğer kanseri daha önce teşhis ediliyor fakat biliyoruz ki arkasından belli bir vakit sonra mesane kanseri yahut diğer kanserler de ortaya çıkacak. Dolayısıyla bugün akciğer kanseri olan kişiler ileride mesane kanseri olabileceklerini de bilmeliler. Veya mesane kanseri olan kişiler akciğerlerini de devamlı denetim ettirmek durumundalar.'
- 'Kanserden şifanın tek yolu var; o da kanser olmamak'
Türk Akciğer Kanseri Derneği Önceki Dehemmiyet Başkanı Prof. Dr. Erdem Göker ise 'Kanser bugün için kronik hastalık haline gelmiş burada. Yani bir yüksek tansiyon hastalığından, bir şeker hastalığından farklı değil. Elimizde çok güzel ilaçlarımız var. Onlarla hastalığı tedavi edip uzun süre yaşatabiliyoruz. Bunu böyle kabul etmemiz gerekir. Kanserden şifanın tek yolu var; o da kanser olmamak.' diye konuştu.
Göker, sigara içen birisinin baştan kanser olabileceğini aklına koyması gerektiğini belirterek, şunları kaydetti:
'Ne kadar erken bırakırsanız o denli kanserden uzaklaşırsınız. Ne kadar uzun süre içerseniz o kadar kansere yakalanma riskiniz var. Akciğer kanseri ve mesane kanserlerinin eşiyle olan evliliği çokça görülüyor. Bunu klinik olarak da göstermiş durumdayız. Sigara içmezseniz her ikisinden de kurtulursunuz. Sigara pek çok kansere yol açabiliyor. Akciğer ve gırtlak kanserinin dışında, sigara içindeki bazı kimyasal maddeler mesaneden atılıyor, mesane kanserine, böbrekten atılıyor, böbrek kanserine, kadınlarda meme ve rahim kanserine yol açabiliyor. Ama klinik olarak bunu gösterme şansımız yoktu. Dünyada da bu tür çok az çalışma var.
AstraZeneca bir ilaç şirketi. Buna rağmen kanseri önlemek adına bu şekilde bir çalışmaya destek veriyor. Mesane kanseri olan hastalarda akciğer sıklığına baktık ve görmüş olduk ki sigara içenlerde mesane kanseri riski de çok artıyor. Teorik olarak bildiğimiz bir şeyi klinik olarak da kanıtladık. Bu halkımızı hassaslaştırmak için önemli bir unsur. Akciğer kanserlerinde bizim belli tedavi yöntemlerimizde başarı şansımız daha yüksek oluyor. Eğer sigara içmeye devam ederseniz başarı şansımız yüzde 5 düşüyor. Sigarayı kanser olduğunuzda bırakırsanız başarı şansımız yüzde 5 artıyor.'
