EYT nedir? | Kısaca ne anlama gelmektedir?

Ülkemizde adını sıkça duyduğumuz ve gündemdeki konulardan biri de EYT. İsmini genelde haklı kızgınlıkları ile duyduğumuz EYT’liler, 22 yıllık bir sorunun bir numaralı temsilcileri. Tarihler 1999’u gösterdiğinde ortaya çıkan ve istihdam hayatını derinden sarsan nedeniyle 22 yıldır mağdur olan EYT’liler, hak arayışından tek gün bile vazgeçmeyerek meseleyi yıllardır sıcak tutuyor ve unutturmuyor. İsmine dernekler kurulan, bir çok siyasi partinin önemli bir oy potansiyeli görüp üzerine vaatler verdiği fakat vaatlerin de yıllardır gerçek olmadığı EYT meselesi nedir? EYT kısaca ne anlama gelmektedir?

EYT nedir?

Ülkemizde kamuda veya özel sektörde çalışan her personelin hayallerinden biri emekli olmak. İyi bir emeklilik hayatı için prim yatırarak çalışan her vatandaş emekliliği boyunca maddi sıkıntı çekmemek ve sorun yaşamamak adına elinden geleni yapıyor. Fakat ülkemizdeki kanunlar bazen emeklilik önüne set çekebiliyor. Bunlardan biri de 1999 yılında çıkan emeklilik yasa. Söz konusu yasa, 2021 yılına geldiğinde milyonlarca EYT‘li vatandaşın ortaya çıkmasına neden olmuş durumda.

EYT nedir? Kısaca EYT sorunu

EYT veya açılımı ile Emeklilikte Yaşa Takılanlar, 8 Eylül 1999’da çıkan  4447 sayılı kanun nedeniyle emeklilik hakları ellerinden alınmış kitleye verilen isimdir. Söz konusu kitle, Eylül 1999 öncesi kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıl sigorta şartının yanında 5000 gün ile yaşa bakılmaksızın emekli olabiliyordu. Bir çok kişi o tarihten bu tarihe söz konusu primleri doldurdu.

Fakat 4447 sayılı kanun ile birlikte kadınlar için emeklilik yaşı 58, erkekler için 60 olarak belirlendi. Bunun üzerine bir çok vatandaş prim gününü doldurduğu halde yaş şartına takıldı.

Sorun yaş şartı olduğu kadar çalışma hayatındaki yerle de ilgili oldu. Söz konusu EYT’liler, yaptıkları işten prim gününü doldurunca ayrıldı. Fakat emeklilik yaşı nedeniyle maaş da alamadılar. Bu açığı kapatmak için iş başvurusu yapan EYT’li vatandaşlar, bu sefer prim sorunu nedeniyle işe alınmadı veya söz konusu durumu kullanmak isteyen işverenler tarafından çok ağır şartlarda, haksız ve hukuksuz biçimde çalışmaya mahkum kaldı.

Bu kişiler gün itibari ile çalışmak için yaşlı, emekli olmak için genç durumdalar. Ayrıca yine söz konusu sistem nedeniyle çalıştıkça emekli aylıklarının düşüşüne şahit olmaktadırlar.

UZUN SÜRE ÇÖZÜM BEKLEDİ

Bu sorun, bu gelişmelerin ardından çığ gibi büyümeye başladı. İlk olarak 2010’lu yıllardan sonra çalışanlar nasıl bir durum ile karşı karşıya olduklarını anladı. 2010 öncesi çıkan basa yasalar ise durumu iyileştirmek yerine daha kötü etmeye başladı.

EYT’nin bu dönem içerisinde lehine çıkan tek karar geçtiğimiz bir kaç yıl önce EYT’lilerin Sosyal Güvenlik Kurumu’nun sağlık sigortasından yararlanılması için çıkardığı Genel Sağlık Sigortası’ndan faydalanmalarıydı. Fakat bu da söz konusu vatandaşların GSS primi ödemelerine ve ödeyemeyenlerin GSS prim borcu ile karşılaşmalarına neden oldu.

EYT YASASI EN BÜYÜK BEKLENTİ

2021 yılına geldiğimizde elimizde 5 milyonu aşkın emeklilikte yaşa takılan vatandaş ve çözülmeyi bekleyen bir sorun var. 2019 seçimlerinde EYT’lilere verilen yasa sözü tutulmadı. Özellikle MHP bu konuda büyük sözler verdiği halde mecliste kanun teklifine ret oyu kullandığı için tepkilerin odağına yerleşti.

İçinde bulunduğumuz gün itibari ile Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın EYT yasasına soğuk durduğu biliniyor. Son olarak bu yasayı bekleyenlere ‘erken emeklilik bekleyenler’ olarak yaklaşmıştı. Ardından dernekleri tarafından dertlerini anlatmak adına yoğun çabalar gelmiş olsa da konu bir türlü çözüme kavuşmadı.

Son olarak Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın ikiye bölünmesi, Çalışma Bakanlığı’na ise Prof. Dr. Vedat Bilgin’in bakan olması ile birlikte yeni bir umut doğdu. Daha önce Cumhurbaşkanı Danışmanı olarak görev yapan Bilgin, görevi boyunca sorun ile yakından ilgilenmiş ve bu soruna eğilmiş bir isim olarak karşımıza çıkıyor.

EYT DERNEKLERİ

Günümüzde pek çok konuda olduğu gibi, EYT konusunda da sivil toplum kuruluşu aktif durumda. EYT-SYDD yani Emeklilikte Yaşa Takılanlar Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği şu an il il, ilçe ilçe çalışmalar yaparak EYT konusunda gerek halkın, gerek siyasilerin dikkatini çekmek için ellerinden geleni yapmaya devam ediyor.

en ünlü EYT’li derneği

Emeklilikte Yaşa Takılanlar-SYDD Derneği;

https://www.eyt.org.tr/

adresi üzerinden faaliyet göstermeye devam ediyor. Derneğin başkanlık görevini Gönül Boran Özüpak, yardımcılığını ise Mustafa Avcı yapmaktadır.